Geschiedenis

Overnachten in de Leemstee is een bijzondere ervaring: de sfeer van een oude Saksische boerderij vind je terug in de combinatie van de eeuwenoude gebinten, een sobere inrichting en zachtgekleurde lemen wanden.

Een hangende schouw, een met de veer geschilderde bedsteewand en antieke hardstenen wasbakken herinneren aan het vroeger gebruik van de boerderij.

Korte geschiedenis

De eerst bekende bewoner van onze boerderij is Jan Hamminge, hij woonde hier in 1672. In de loop van de eeuwen hebben er veel verschillende mensen in gewoond, vooral ambachtslieden zoals wevers en schoenmakers. Ook in de 20e eeuw was er nog een kapper, een stoffenzaak en een bakkerij in gevestigd. Drenten waren zelfvoorzienend en oefenden vaak een beroep uit naast hun ‘boerschap’. Ze hielden in de schuur dan een paar schapen - die samen met alle andere schapen van het dorp gemeen-schappelijk werden geweid -, een koe voor de melk en een varken voor het vlees. Daarnaast had men meestal een kleine moestuin en boomgaard. De Leemstee is een kleine Saksische boerderij, ofwel ‘hallehuis’ met zijbaander  (de grote deuropening waardoor de hooikarren naar binnen reden). Oorspronkelijk had de boerderij waarschijnlijk een baander aan de achterkant, zo is op de maquette uit het dorpsmuseum uit 1750 te zien. De boerderij was toen ook langer. Er is bekend dat ooit twee gebintvakken zijn verkocht en in die tijd zal de achterbaander verplaatst zijn naar de zijkant. Op de maquette is ook nog te zien dat de boerderij lemen muren had.

De Drentse boerderij

Een Drentse boerderij  heeft een voorhuis en een schuur, die van elkaar zijn gescheiden door een ‘brandmuur’. Daartussen bevond zich een bestraat gedeelte: de ‘pompstraat’ . Daar stonden de klompen en werd de was gedaan. Het voorhuis bestond uit een woonkamer-keuken waar onder een hangende schouw werd gekookt. Daar stond de ronde tafel met biezen stoelen, de bedsteden langs de kant en, als er geld was, een groot  kabinet voor het linnengoed. Naast de woonkamer lag meestal de opkamer - boven de kelder - waar kaas en melk werd bereid; daarboven bevond zich de bedstee. In de schuur bestond het plafond uit ronde losse ronde palen (slieten) over de grote eiken gebinten. De hooizolder was bereikbaar via een uitgespaard gat. De constructie van de boerderij was zodanig  dat het hele geraamte goed uit elkaar te halen was: de eiken gebinten hebben pen-en gat-verbindingen. Zo konden hele boerderijen worden verkocht en verplaatst. De telmarken op de gebintstijlen waren om de juiste opbouw te reconstrueren. (Een prachtig voorbeeld van flexibel bouwen! ) De schuur of ‘deel’ had een aangestampte lemen dorsvloer. Deze werd regelmatig met nieuw leem besmeerd – en bloed om het harder te maken.

 

Oude elementen in De Leemstee

Als je via de voordeur van de Leemstee binnen gaat  zie je links de oude brandmuur - een stukje van de oude steen is nog zichtbaar in de hal. Op de plek van de hal was vroeger de pompstraat. De grote woonkamer was de oorspronkelijke schuur of ‘deel’: de slieten zijn vervangen door een planken plafond. De zware eiken gebinten vormen het  geraamte en het oudste deel van de boerderij. De telmarken op de gebinten beginnen bij nummer III: dat maakt het aannemelijk dat de boerderij inderdaad twee gebintvakken langer is geweest. Verder is de halfsteens-voorgevel met de schoorsteen van IJsselsteentjes nog redelijk intact, hoewel je aan het wisselende metselverband buiten kunt zjen dat ook daaraan veel is geknutseld. De vroegere hooizolder is nog een oud en monumentaal deel van het huis. De sporen en hanenbalken hier (de vertikale en horizontale palen) zijn vierkant en van eikenhout - ipv de latere ronde vuren palen. Diagonaal daarover zie je een paar mooie gebogen planken, het zg. windverband. Aan de binnenkant van het rietdak aan de tuinzijde zie je nog de doorhangende platte roggehalmen van een oudere dakbedekking.

De verbouwing van De Leemstee

Aan een boerderij werd in de loop van de eeuwen veel gesleuteld. Daarom is het bij een verbouwing lastig om te beslissen wat je laat staan en wat je weghaalt. In de monumentenzorg is het gangbaar om ‘bouwgeschiedenis te respecteren’ en niet veel ‘terug’ te restaureren. Omdat de Leemstee geen monumentstatus heeft, konden we zelf een plan maken. Samen met  architect Astrid Siemer hebben we besloten alleen de lelijke aanbouwen weg te halen, te restaureren wat echt karakteristiek is en daarnaast enkele moderne ingrepen te doen die iets bijzonders toevoegen aan de boerderij.  Zo is het basisgrondplan van voorhuis, schuur en pompstraat behouden, in de schuur is de baanderopening in ere hersteld en de gebinten staan weer goed in het zicht. In het voorhuis wilden we de sfeer van een oud-Drents voorhuis terugbrengen. Het rode plafond met de geteerde balken, de ‘gehoute’ kastenwand (oorspronkelijk een bedstedewand van een andere boerderij) de hangende schouw en de antieke gootsteen zijn daarvan de meest kenmerkende elementen. Ook hebben alle raamkozijnen weer het oude lijstwerk teruggekregen – zij het nu met dubbel glas erin. De opkamer is ten behoeve van de sfeer ‘terug’gerestaureerd met de bijbehorende bedstee boven de kelder. De verbouwing is het meest ingrijpend in de hal. Alle daar in de loop van de tijd gebouwde hokjes en kamertjes zijn weggebroken, er is een flinke dakdoorbraak gemaakt om het licht binnen te krijgen. In de grote ruimte die ontstond konden we de badkamers kwijt, de trap en een vide, terwijl we toch de hoogte en constructie van de boerderij goed konden laten zien. Tenslotte is over de hele zolder een beloopbare vloer aangebracht.

Erf en beplanting

Drentse erven waren sober en functioneel. De baander en het achtererf waren bestraat met keien. Alleen bij het voorhuis waren klinkerpaadjes, hagen en een enkele knotlinde (leilindes waren te duur om te onderhouden.) Ook beukenhagen kwamen alleen voor bij rijke herenboerderijen. Oude drentse bloeiers zijn stinzenplanten in het voorjaar, stokrozen, lupines en duizendschoon in de zomer en dahlia’s in het najaar. Bij de Leemstee proberen we de sfeer van een Drents erf langzamerhand terug te brengen in de bestrating, hagen en beplanting. Daarvoor is de achtertuin niet geëgaliseerd en groeien er in het voorjaar honderden krokussen en andere stinzenplanten in het gras. Bij de oprit hebben we twee knotlindes in de beukenhaag geplant, in de achtertuin twee appelboompjes (van het oude ras Drentse Bellefleur) en tegen de achtergevel staan twee leipeertjes, frambozen en aalbessen.

 

ga terug

COM_BOOKINGCALENDARFORJOOMLA_NAVIGATION_PREV_LINK COM_BOOKINGCALENDARFORJOOMLA_NAVIGATION_NEXT_LINK
M T W T F S S
  1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
  Wisseldag
  Booked
  Free

Gastenboek

Inmiddels zijn wij al drie keer in de Leemstee in Eext verbleven, en we kunnen het van harte aanraden. Voor ons is het een ideale plek om bij te klets...
Tuesday, 23 May 2017
We wilden je even laten weten dat we erg genoten hebben van de Leemstee. Wat hebben jullie dat prettig ingericht en vormgegeven. Alles klopte en we vo...
Thursday, 17 November 2016
Wij hebben wederom twee heerlijke vakantieweken in De Leemstee doorgebracht. Bijgevoegd een foto van een boeket samengesteld uit bloemen uit de tuin ...
Friday, 19 August 2016